SGK emeklilik şartları: 4/a kapsamında kısmi emeklilikte prim ve yaş koşulu birlikte

Belirli tarihten önce 4/a (SSK) kapsamında ilk kez sigortalı olanlar, süre, prim günü ve yaş koşulunu birlikte tamamlarsa kısmi emeklilik hakkı doğuyor.

Memurix Haber Merkezi

16 Ekim 2026 · Güncelleme: 16 Ekim 2026

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından daha az primle emeklilik seçenekleri yeniden ilgi görüyor. Belirli bir Eylül tarihinden önce ilk kez 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olanlar, şartları sağlarlarsa kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Bu hak için sigortalılık süresi, prim günü ve yaş koşulunun birlikte tamamlanması aranıyor. Sigorta girişi 9 Eylül ve sonrasına denk gelenlere ise farklı prim ve yaş koşulları uygulandığından her sigortalı bu yoldan emekli olamıyor.

Koşullarını belirli bir Mayıs tarihinden sonra dolduran kadınlar ve erkekler için ayrı yaş şartları geçerli. Dolayısıyla hak doğup doğmadığına bakılırken prim gününün yanı sıra şartların hangi dönemde tamamlandığı da önem taşıyor. EYT, belirli bir Eylül tarihi öncesinde sigortalı olanlar için normal emeklilikteki yaş sınırını ortadan kaldırdı. Buna karşın kısmi emeklilikte yaş şartı sürüyor ve iki yol birbirinden farklı koşullara dayanıyor.

SGK’dan emekli aylığı alan kişiler Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) üyesi olup ek birikim yapabiliyor. BES’te emeklilik hakkının doğması için sistemde belirli bir süre kalmak ve belirli bir yaşı doldurmak aranıyor. Ödeme, katılımcının seçimine göre tek seferde ya da düzenli dönemlerle yapılabiliyor. Bu yolla emekli aylığına ek ikinci bir gelir sağlanıyor.

BES’te devlet katkısı belirlenen yıllık sınırlar çerçevesinde hesaplanıyor ve katkının tamamından yararlanmak bazı şartların sağlanmasına bağlı. Otomatik Katılım Sistemi’nde çalışanların prime esas kazancı üzerinden asgari oranda katkı payı kesiliyor. Katılımcılar mevcut düzenlemede cayma ve ayrılma haklarını kullanabiliyor. Çalışan, işveren ve devletin birlikte katkı vereceği Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi ise ileride uygulanması planlanan model olarak anlatılıyor.

Prim günü tamam olduğu hâlde yaş şartını bekleyen pek çok sigortalı, bu aralıkta işyeri kurabiliyor ya da bir şirkete ortak olabiliyor. Konuyu değerlendiren bir uzman, SSK prim gününü doldurmuş olmanın ve Bağ-Kur’lu olmak istememenin, zorunlu sigortalılık yaratan bir faaliyete girildiğinde Bağ-Kur kapsamını engellemeyeceğini belirtti. 4/a kapsamında emekli olabilecek bir kişi sonradan Bağ-Kur şartlarına tabi olursa emeklilik koşullarının ağırlaşabileceği, kişinin 9 bin gün şartıyla karşılaşabileceği vurgulandı.

Uzman, Bağ-Kur normal emekliliğinde daha yüksek bir prim günü koşulu bulunduğunu hatırlattı. Prim günlerini tamamlayıp yaş bekleyen kişi sonradan Bağ-Kur’a tabi olursa eksik günleri tamamlaması gerekebiliyor. Statü belirlemesinde belirli bir Ekim tarihinden önce sigortalı olanlar için son dönemdeki fiilî hizmet kuralı geçerli. Bağ-Kur’da belirli bir gün sayısını aşmamak yararlı bir pratik uyarı olsa da her durumu açıklayan mutlak bir kural sayılmıyor.

Uzun yıllar yüksek kazançla çalışan bir sigortalının sonradan işyeri açıp düşük kazanç üzerinden Bağ-Kur primi yatırmasının da risk taşıdığı belirtildi. Uzmana göre uzun süre düşük kazançtan prim ödemek, geçmişte yüksek kazançla çalışmış kişilerin beklediği aylığı olumsuz etkileyebiliyor. Ticarete başlamadan önce ayrıntılı bir emeklilik hesabı yapılması gerektiği, emeklilikte yalnızca prim günü sayısının değil, primin hangi statüde ve hangi kazançtan ödendiğinin de belirleyici olduğu ifade edildi.