Vatandaşlık maaşı için pilot uygulamalar 2026 yılında sürüyor; yaygınlaştırma 2027 hedefinde
GETAD için 2026 boyunca pilot çalışma yapılıyor, destek tutarı belirlenmedi; tüm illerde uygulama 2027 yılı için hedefleniyor.
· Güncelleme:
Dar gelirli ailelere yönelik sosyal yardım düzeninde yeni bir modelin hazırlığı sürüyor. Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak anılan GETAD için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ortak çalışma yürütüyor. 2026 yılında illerde ve ilçelerde ihtiyaç tespiti ile deneme uygulamaları yapılıyor; ülke genelindeki tüm illere geçiş için hedef yıl 2027 olarak belirlendi. Etki analizi çalışmasının ekim ayında bitirilmesi bekleniyor.
Analizin tamamlanmasından sonra düşük gelirli haneler için desteğin hangi bölgelerde ve hangi alanlarda sunulacağını gösteren bir çerçeve oluşturulacak. Vatandaşlık maaşı adıyla anılan sistemde ödenecek tutar henüz netleşmedi. Destekte hanelerin gelir durumu ve temel ihtiyaçları esas alınacak.
Tüm hanelere eşit tutar ödenmeyecek; planlanan modelde miktar, ailenin ekonomik ve sosyal koşullarına göre değişecek. Gelir seviyesi, hanenin bileşimi ve bölgesel ekonomik şartlar bu hesabın girdileri arasında sayılıyor. Temel ihtiyaçların bölgeler arasında farklılaşabileceği belirtiliyor; destek modelinin bu farka uyarlanması düşünülüyor. Hangi hanelerin kapsanacağının saptanması ve modelin kurulması için yürütülen çalışmalar da sürüyor.
Halen uygulanan yardımlarda, hane içinde bireylerin payına düşen aylık gelirin asgari ücretin net tutarının üçte biri altında kalması gibi ölçütler kullanılıyor. GETAD’da da benzer bir gelir değerlendirmesi bekleniyor. Kesin gelir sınırı ile ödeme tutarı ise açıklanmadı. Ailenin toplam geliri ile hanede engelli ya da yaşlı bir bireyin yaşaması, değerlendirmede göz önüne alınacak ölçütler olarak sayılıyor. Destek her kişiye değil, aile bazında verilecek.
Çalışma durumu da ölçütlere girecek: hanede çalışan birinin bulunup bulunmadığına bakılacak. Sistemin yalnızca nakit yardımla kalmaması, ailelerin işgücüne katılımını da teşvik etmesi amaçlanıyor. Düşük gelirli ve ihtiyaç sahibi haneler, modelin öncelikli kitlesini oluşturuyor.
Desteğin belirli bir süre uygulanması ve bu sürede hane gelirinin izlenmesi planlanıyor. İş bulma, işe yerleştirme ve meslek edindirme hizmetleriyle her aileden en az bir kişinin çalışma hayatına girmesi amaçlanıyor. Ailede bir kişi işgücüne katıldığında gelir desteğinin bitirilmesi düşünülüyor. Uygulamayla birlikte halen yürüyen yardımlar yeniden yapılandırılacak; bazıları tek çatıda toplanacak ve hanelerin ihtiyaçları bir bütün olarak değerlendirilecek.
Bu konuda güncel veriler
| Katsayı | Değer |
|---|---|
| Aylık katsayı | 1,575512 |
| Taban aylık katsayısı | 25,794915 |
| Yan ödeme katsayısı | 0,499649 |
Gösterge rakamları aylık katsayıyla, taban aylık göstergesi (1000) taban aylık katsayısıyla, yan ödeme puanları yan ödeme katsayısıyla çarpılarak aylık tutara çevrilir (657 sayılı Kanun md. 154).